Ο «Άγιος των Γραμμάτων».

Εκατό χρόνια συμπληρώνονται από το θάνατο του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη και η «εκκλησία» της νεώτερης ελληνικής γραμματείας μας εορτάζει τη μνήμη του «Αγίου των Γραμμάτων»  που γεννήθηκε στις 4 Μαρτίου του 1851 και πέθανε στις 3 Ιανουαρίου του 1911. 

Ο «κοσμοκαλόγερος» της πεζογραφίας μας εξακολουθεί ακόμη και σήμερα -στους ψηφιακούς καιρούς μας- να φωτίζει με το κεράκι του το ελληνικό διήγημα, προσφέροντας το Χριστόψωμο του ύφους και του ήθους του.

Το θεωρούμενο από όλους κορυφαίο έργο του «Η φόνισσα» μοιάζει σύγχρονο ,εμπνέοντας κινηματογραφιστές και σκηνοθέτες. Η υπόθεση-αν εξαιρέσεις τα γραφικά ονόματα της εποχής- μοιάζει τωρινή, παρ’ όλο που γράφτηκε το 1902: «Η θεία Χαδούλα της Φραγκογιαννούς, απεγνωσμένη από τον οικογενειακό αυταρχισμό, παραλογίζεται και σκοτώνει μικρά κορίτσια προκειμένου να γλυτώσει αυτά και τους γονείς τους από τα βάσανα που ήταν συνταυτισμένα με τις γυναίκες εκείνου του κόσμου. Περιγράφοντας τους φόνους και την καταδίωξή της από τα όργανα της τάξεως, ο Παπαδιαμάντης οδηγεί την ηρωίδα του σε απόκρημνο παραθαλάσσιο γκρεμό, για να πνιγεί «εις το ήμισυ του δρόμου μεταξύ της θείας και της ανθρωπίνης Δικαιοσύνης».

Γεννημένος από πατέρα ιερέα και θεοσεβούμενη μητέρα ,μεγάλωσε ανάμεσα σε εννιά αδέλφια (τα δύο πέθαναν σε μικρή ηλικία) και γνώρισε τα ξωκκλήσια της Σκιάθου ,που ύμνησε μέχρι το τέλος της βασανισμένης ζωής του. Γράφει ο ίδιος σε ένα σύντομο βιογραφικό του:

«Εγεννήθην εν Σκιάθω, τη 4 Μαρτίου 1851. Εβγήκα απο το ελληνικόν Σχολείον εις τώ 1863, αλλά μόνον τώ 1867 εστάλην εις το Γυμνάσιον Χαλκίδος, όπου ήκουσα την Α΄ και Β΄ τάξιν. Την Γ΄ εμαθήτευσα είς Πειραιά, είτα διέκοψα τας σπουδάς μου και έμεινα είς την πατρίδα. Κατά τον Ιούλιον του 1872 υπήγα είς το Αγιον Ορος χάριν προσκυνήσεως, όπου έμεινα ολίγους μήνας. Τώ 1873 ήλθα εις Αθήνας καί εφοίτησα εiς την Δ΄ του Βαρβακείου. Τώ 1874 ενεγράφην εις την Φιλοσοφικήν Σχολήν, όπου ήκουα κατ’ εκλογήν ολίγα μαθήματα φιλολογικά, κατ’ ιδίαν δε ησχολούμην εις τας ξένας γλώσσας.

Μικρός εζωγράφιζα αγίους, είτα έγραφα στίχους, καί εδοκίμαζα να συντάξω κωμωδίας. Τώ 1868 επεχείρησα να γράψω μυθιστόρημα. Τώ 1879 εδημοσιεύθη «Η Μετανάστις» έργον μου εις το περιοδικόν «Σωτήρα». Τώ 1882 εδημοσιεύθη «Οι έμποροι των εθνών» εις τώ «Μη χάνεσαι». Αργότερα έγραψα περί τα εκατόν διηγήματα, δημοσιευθέντα εις διάφορα περιοδικά καί εφημερίδας

Η φτώχεια ήταν αυτή που δεν του επέτρεψε να τελειώσει τις σπουδές του. Ζούσε σε δωμάτια ταπεινά. Άρχισε να κερδίζει αρκετά, για την εποχή, χρήματα όταν ο Βλάσης Γαβριηλίδης, της πρωτοποριακής «Ακρόπολης», τον προσέλαβε στην εφημερίδα με το ποσό των 250 δραχμών το μήνα. Επί πλέον κέρδιζε και άλλα χρήματα από τις συνεργασίες με άλλες εφημερίδες και περιοδικά. Αλλά δεν αποταμίευε. Τα ξόδευε … «εν ριπή οφθαλμού».

Ήταν γνωστό τότε πως μόλις έπαιρνε το μισθό του ξεπλήρωνε τα χρέη του στην ταβέρνα του Κεχριμάνη, όπου σύχναζε επί 27 συναπτά έτη, πλήρωνε το ενοίκιο , έστελνε στη Σκιάθο, μοίραζε στους φτωχούς και την επόμενη ήταν και ο ίδιος φτωχός! Είχε αποστροφή στα βιοτικά. Τον περιγράφουν σχεδόν κουρελή… Σιγά-σιγά το κρασί και το τσιγάρο του έγινε από ευχαρίστηση εξάρτηση. Τον γοήτευε η μοναξιά του. Ελάχιστοι ήταν οι φίλοι του. Η χαρά της ζωής του ήταν να ψάλλει στον Άγιο Ελισαίο στην Πλάκα.

Οπότε, τον Μάρτιο του 1908 εγκατέλειψε την Αθήνα της «δουλοπαροικίας και των πλουτοκρατών», όπως έγραψε και κατέφυγε στο αγαπημένο του νησί, εξακολουθώντας να δουλεύει ως μεταφραστής έργων για λογαριασμό του Γιάννη Βλαχογιάννη. Πρήστηκαν τα χέρια του. Υστερα από επιδείνωση της υγείας του πέθανε, αφήνοντας 180 διηγήματα, ποιήματα, μελέτες και άρθρα. Η είδηση του θανάτου του γέμισε πένθος όχι μόνο τους συντοπίτες του, αλλά όλη την Ελλάδα. Πολλοί λογοτέχνες, που όσο ήταν εν ζωή δεν είχαν γράψει κουβέντα για το έργο του, συνέθεσαν εγκωμιαστικά κείμενα. Ο εκδοτικός Οίκος Φέξη ξεκίνησε το 1912-1913 την έκδοση 11 τόμων με τα έργα του. Διότι ουδείς οίκος δεν είχε εκδώσει σε βιβλίο τα πεζογραφήματά του όσο ζούσε. Οι αναγνώστες τα απολάμβαναν από τις εφημερίδες και τα περιοδικά.

Πηγή: tovima.gr

Advertisements

5 Σχόλια

  1. Στην ιστοσελίδα αυτή http://www.24grammata.com/?p=7509 μπορείτε να κατεβάσετε δωρεάν τρία Χριστουγεννιάτικα διηγήματα του Παπαδιαμάντη:

    1.Τα Χριστούγεννα του Τεμπέλη
    2. Στο Χριστό στο Κάστρο
    3. Το Χριστόψωμο

    και εδώ http://www.free-ebooks.gr/en/e-rafi.php?id=1013 επίσης δωρεάν μπορείτε να κατεβάσετε τη Φόνισσα.

  2. Επειδή τα γραπτά αυτού του «αιματολόγου» των Ελληνικών γραμμάτων είναι στην καθαρεύουσα με αποτέλεσμα να μη διαβάζονται εύκολα , ιδιαίτερα από τους νέους ανθρώπους οι οποίοι δεν έχουν διδαχτεί την καθαρεύουσα, θα σας πρότεινα μια σειρά από βιβλία των «εκδόσεων Παγουλάτου» με τον τίτλο: «Ακούστε ένα βιβλίο». Σ’ αυτή τη σειρά, με λίγα χρήματα μπορείτε να αγοράσετε αρκετά βιβλία Νεοελλήνων συγγραφέων, μεταξύ αυτών και του Παπαδιαμάντη , τα οποία διαβάζονται από Έλληνες ηθοποιούς και ακούγονται απίστευτα ευχάριστα. Τηλέφωνο : 2103624624

  3. ΘΑ ΜΠΟΡΟΥΣΑΤΕ ΝΑ ΑΓΟΡΑΣΕΤΕ ΣΕ ΒΙΒΛΙΟ ΚΑΠΟΙΑ ΔΙΗΓΗΜΑΤΑ ΤΟΥ.ΘΑ ΚΟΣΜΟΥΣΑΝ ΤΗΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΣΑΣ ΚΑΙ ΘΑ ΤΗΝ ΦΩΤΙΖΑΝ ΣΑΝ ΑΣΤΡΟ ΦΩΤΕΙΝΟ.

  4. Υ.Γ.ΓΙΑ ΟΣΟΥΣ ΕΧΟΥΝ ΜΙΚΡΑ ΠΑΙΔΙΑ ,ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΑΡΕΣΕΙ ΚΑΙ ΛΙΓΟ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ,ΘΑ ΜΠΟΡΟΥΣΑΝ ΝΑ ΚΟΙΤΑΞΟΥΝ ΣΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ »ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ’.ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΠΟΛΛΑ ΔΙΗΓΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗ ΣΕ ΜΙΑ ΠΟΛΥ ΠΡΟΣΕΓΜΕΝΗ ΔΟΥΛΕΙΑ.ΕΙΝΑΙ ΔΙΑΣΚΕΥΑΣΜΕΝΑ ΣΤΗ ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ.ΘΑ ΤΑ ΛΑΤΡΕΨΟΥΝ ΤΑ ΜΙΚΡΑ ΣΑΣ ,ΚΑΙ ΕΣΕΙΣ.

  5. Εγώ από την πλευρά μου αγαπητοί φίλοι, θα συνιστούσα τον Κοσμοκαλόγερο, μέσα από τις εκδόσεις ΑΡΜΟΣ με μια καταπληκτική εικονογράφηση από τον αγιογράφο-ζωγράφο Γιώργο Κόρδη, που δένει απόλυτα, κατά τη γνώμη μου, με τις παπαδιαμαντικές περιγραφές προσώπων και τοπίων.
    Σε κάθε περίπτωση όμως, ο κυρ-Αλέξανδρος είναι μαγευτικός και κατανυκτικός ακόμη και μεταφρασμένος. Η αξία βέβαια της αυθεντικής γλώσσας του είναι μοναδική και αποτελεί ένα παγκόσμιο και διαχρονικό αριστούργημα.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: