The CLASH (εναλλακτική μουσική επαγρύπνηση)

Του Παναγιώτη Θεοδ. Φορτώση

Σκοπός του γραπτού εγχειρήματός μου είναι να επαναφέρω στη μνήμη των παλιών rockers ευχάριστες  αναμνήσεις απ’ το θρυλικό σύνολο, και για τους δε νεότερους ή μη γνωρίζοντες να  τους πληροφορήσω ότι υπάρχει κοινωνικός προβληματισμός και από αξιόλογα μουσικά σχήματα. Με το παρακάτω σημείωμα λοιπόν συνοπτικά θα παρουσιάσω ένα από τα σημαντικότερα –αν όχι το σπουδαιότερο- αμφιλεγόμενο μουσικό συγκρότημα  punk-rock  που μουσικά και ιδεολογικά συντάραξε,  συνταράζει -αν και δεν υπάρχει πλέον- και θα συνταράζει την μουσική κοινότητα και όχι μόνο, θα ξεσηκώνει τα κοιμώμενα πλήθη με τη μουσική του κληρονομιά και την στάση που κράτησε απέναντι στο κατεστημένο της εποχής του:THE CLASH.

Ο λόγος που αποφάσισα να γράψω δυο λόγια για το πιο πολιτικοποιημένο συγκρότημα όλων των εποχών ξετυλίγεται απ’ το κοινωνικό τέλμα όπου έχουμε περιέλθει εμείς οι νεοέλληνες. Η απάθεια, η αδράνεια, η αδιαφορία για τα τεκταινόμενα γύρω μας, η αφασία που είμαστε βουτηγμένοι, η αποχαύνωση, το αίσθημα ηττοπάθειας έχουν καταντήσει πια  ανυπόφορο τον κοινωνικό μας βίο το ίδιο μας το είναι. Σε κοινωνικοοικονομικό επίπεδο ραγδαίες εξελίξεις κυοφορούνται, σημαντικές μεταβολές πραγματοποιούνται, όλα αυτά με αβέβαιες συνέπειες για την ίδια μας την υπόσταση. Ας ξυπνήσουμε λοιπόν και ας γίνουμε πιο ουσιαστικοί στον τρόπο σκέψης και δράσης μας. Η μουσική και οι στίχοι των CLASH δυναμιτίζουν το νου, πληροφορούν, προκαλούν τον γόνιμο προβληματισμό, διαμορφώνουν άποψη στο άτομο για τη στάση του απέναντι στο κατεστημένο,  ωθούν σε δράση.

Συνθήκες γέννησης του punk. Η μουσική επιρροή που δέχθηκαν οι Clash στο μεγαλύτερο μέρος της προερχόταν απ’ το punk κίνημα, άρα αξίζει να αναφερθούμε σε αυτό πρώτα. Στη Βρετανία της δεκαετίας του 70΄ η ανεργία αυξανόταν αλματωδώς, τα χρήματα έχαναν την αξία τους, κι όλα αυτά φυσικά, επιδρούσαν περισσότερο στους νέους, για τους οποίους δεν ήταν πια καθόλου σίγουρο αν θα βρουν μια δουλειά για να ζήσουν. Έτσι, η απογοήτευση, η απελπισία και ο θυμός αυξάνονταν. Οι νέοι έβλεπαν ότι βάδιζαν προς ένα αδιέξοδο, αργά αλλά πολύ σταθερά. Τα συγκροτήματα της δεκαετίας του 70΄ έφερναν ένα γιγαντισμό στη μουσική σκηνή, χρησιμοποιώντας όλο και μεγαλύτερα σκηνικά, φωτιστικά και ηχητικά συστήματα, και παίζοντας  πέντε-έξι φορές το χρόνο σε τεράστιες αίθουσες όπως το Earls Court Theatre, ή το Wembley Arena. Όλα αυτά, φυσικά έστελναν τις τιμές των εισιτηρίων στα ύψη απαγορευτικά για κάποιον χαμηλόμισθο και για αυτόν που ζούσε από το ταμείο ανεργίας.  Οι εναλλακτικές λύσεις ήταν δύο: τα γκρουπ του χέβι μέταλ, που δούλευαν σκληρά, περιόδευαν σε κάθε γωνία της Βρετανίας, κι έπαιζαν μουσική για νέα παιδιά. Η άλλη λύση ήταν τα συγκροτήματα του παμπ-ροκ, αλλά λίγα από αυτά κατάφερναν να ξεχωρίσουν από το σωρό και να προσφέρουν φρέσκια μουσική.

Οι νέοι που δεν ήταν ικανοποιημένοι με τη μουσική που υπήρχε έκαναν το απλούστερο, πήραν κιθάρες, έμαθαν τρία ακόρντα και βγήκαν να παίξουν με πολύ πάθος, πολύ αφοσίωση και ελάχιστες γνώσεις. Μαζί με τη μουσική γεννήθηκε και η εμφάνιση, το image. Μια εμφάνιση με κεντρικό σημείο αναφοράς και βασικό της στόχο να σοκάρει τους καθωσπρέπει (μικροαστούς, πλούσιους μουσικούς). Έτσι γεννήθηκε το  punk  λοιπόν. Το συγκεκριμένο είδος παρόλα αυτά δεν ήταν βρετανικό προϊόν αλλά προϋπήρχε ως μουσικό υβρίδιο στις ΗΠΑ από  τα τέλη της δεκαετίας του 60΄, και σε πλήρη αντίθεση με το κυρίαρχο κλίμα του δεξιοτεχνικού περφεξιονισμού και αυτοσχεδιασμού της εποχής, ευαγγελιζόταν μια επιστροφή στα βασικά συστατικά του “rock’ n’ roll”. Απέρριπτε τη φιλειρηνική, ουτοπική ιδεολογία του χιπισμού και αντλούσε την έμπνευσή του από τη βία, τον τρόπο ζωής και τον ήχο των πόλεων.

To punk πρόσφερε μερικά από τα καλύτερα ροκ εν ρολ κομμάτια εδώ και πολλά χρόνια. Η σημαντικότερη προσφορά του, όμως ήταν η νοοτροπία που καλλιεργούσε. Punk σημαίνει ελευθερία να κάνεις αυτό που θέλεις, χωρίς να υποτάσσεσαι σε κανόνες  και νόρμες.  Punk σημαίνει αντίδραση στο κατεστημένο, ανεξαρτησία και ιδιαιτερότητα. Αυτές ήταν οι «αξίες» του παρελθόντος, σήμερα δυστυχώς το συγκεκριμένο είδος έχει πέσει σε ανυποληψία, οι στίχοι των τραγουδιών του έχουν διαφοροποιηθεί, οι φίλοι του ακολουθούν ένα κοινότυπο πλέον image  με πέτσινα, τζάκετ, καρφιά κλπ. Οι punks υπακούουν πειθήνια σε άγραφους κανόνες, ομιλίες και επιθετικές συμπεριφορές. Το punk -εκτός ελάχιστων γκρουπ- έχει γίνει πλέον μια τελετουργική κατάσταση και οι οπαδοί του έχουν τυποποιηθεί. Ελπίζοντας σε μια ανάκαμψη….

Το συγκρότημα των CLASH. Οι Clash ήταν ένα αγγλικό πανκ-ροκ μουσικό συγκρότημα που μεσουράνησε παγκοσμίως την περίοδο 1976-1986. Μέλη του υπήρξαν οι  Joe Strummer (φωνητικά, κιθάρα), Mick Jones (κιθάρα,φωνητικά),  Paul Simonon (μπάσο,φωνητικά),  Keith Levene, Terry Chimes, Rob Harper, Nicky  «Topper» Headon (ντραμς και κρουστά), Vince White, Pete Howard, Nick Shepard.. Το όνομά τους που σημαίνει ρήξη, σύγκρουση, σύρραξη  το πήραν μετά από μια πρόταση του Simonon. Εκτός από την πανκ μουσική το συγκρότημα πειραματίστηκε επίσης με ρέγγε, φανκ, σκα, rockabilly, dub.  Με αυτό τον τρόπο απέκτησαν ένα μουσικό βάθος και μια εμβέλεια ώστε οι κριτικοί να τους χαρακτηρίσουν ως ένα από τα μεγαλύτερα συγκροτήματα rock’n’ roll στον κόσμο. Στο μηδενισμό και την αδιαφορία της στείρας εποχής τους αντέταξαν ένα φλογερό ρομαντισμό και ιδεαλισμό εμπνευσμένοι απ’ τα εκάστοτε απελευθερωτικά κινήματα ανά τον κόσμο, τους αγώνες των λαών για ανεξαρτησία, τα κοινωνικά προβλήματα (ανεργία, πείνα, διαφορετικότητα) κλπ. Ήταν οι λεγόμενοι «επαναστάτες με αιτία» που ήθελαν να προσφέρουν ελπίδα σε μια γενιά χωρίς «αύριο».

Ο μουσικά ιδιοφυής Mike Jones ως διεθνιστής δήλωνε: «….δεν έχω κανένα φοβερό σχέδιο να σώσω τον κόσμο αλλά πιστεύω πως είναι αδύνατον να αποφύγεις την πραγματικότητα της οικονομικής, φυλετικής, και κοινωνικής αδικίας. Η πολιτική είναι μπροστά μας, μέσα στο δρόμο. Υπήρχαν ένα σωρό πρόσφυγες από τη Χιλή και τη Νότια Αφρική, τη Ναμίμπια και τη Ζιμπάμπουε που είχαν ξεφύγει από τα λευκά ρατσιστικά καθεστώτα».

Οι Clash ήταν το πιο στρατευμένο-πολιτικοποιημένο πανκ συγκρότημα. Κατόρθωσαν για δέκα σχεδόν χρόνια να επιβληθούν στο μουσικό στερέωμα, να επηρεάσουν πολιτικές και κοινωνικές καταστάσεις σε ολόκληρο τον κόσμο. Το εκρηκτικό τους ταπεραμέντο είχε τρομερή απήχηση ειδικά στους νέους ή σε όσους αισθάνονταν νέοι. Γκρέμισαν ταμπού και προκαταλήψεις (πάνω στις κοινωνικοφυλετικές διακρίσεις), έφεραν τον κόσμο πιο κοντά αναφορικά με το αγωνιστικό πνεύμα, αντέταξαν απέναντι στο κατεστημένο ένα εναλλακτικό πρόσωπο, σθεναρά μαχητικό, κριτικό. Άπλωσαν ένα  «δίχτυ προστασίας» για το δίκιο του κατατρεγμένου και κοινωνικά αδικημένου ανθρώπου της  αλλοπρόσαλλης εποχής μας.

Κυριότερη δισκογραφία:

The Clash 1977. Πρόκειται για ένα συγκλονιστικό ντοκουμέντο πάνω στην κοινωνική εξαθλίωση της Αγγλίας, μιας χώρας τσακισμένης από την αταξία και τη δυσαρέσκεια μιας γενιάς απελπισμένης από την κατάσταση των πραγμάτων.

Give ’Em enough rope 1978. Άλμπουμ για άλλη μια φορά με καταιγιστική μουσική και  -ως είθισται- πολιτικοποιημένο. Οι κριτικές ήταν εξαιρετικές σε Βρετανία και ΗΠΑ.

London Calling.1979.  Άλλο ένα αριστουργηματικό άλμπουμ. Οι Clash εδώ  καταπιάνονται με μια σειρά κοινωνικά και πολιτικά προβλήματα, αναφορά-προπομπός στην επερχόμενη θατσερική λαίλαπα της δεκαετία του 80΄.

Sandinista. 1980. Άλμπουμ με πολλαπλές αναφορές και συμβολισμούς, ονομάστηκε έτσι προς τιμήν των ανταρτών της Νικαράγουα που ανέτρεψαν το δικτάτορα Σομόζα. Τα τριάντα έξι κομμάτια του είναι επηρεασμένα από ήχους gospel, swing, jigs, reggae, παιδικά χορωδιακά, rap και διάφορες άλλες εκπληκτικές μουσικές συνθέσεις.

Combat Rock.1982. Δίσκος  που σημείωσε εκατομμύρια πωλήσεις. Περιέχει «διαμάντια» με μπόλικη δόση παραγωγικού προβληματισμού.

Cut the Crap. 1985. Το κύκνειο άσμα των Clash. Αν και δέχτηκε σκληρή κριτική η τελευταία τους παραγωγή  παραμένει συλλεκτικό κομμάτι με καινοτόμες μουσικές αναζητήσεις.

Super black market Clash. 1994. Η σημαντικότερη από τις συλλογές τους με ακυκλοφόρητα singles και αρκετές επανεκτελέσεις.

Ένα Σχόλιο

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: